İçeriğe geç
Şimdi üye olana ilk yıl tüm özellikler ücretsiz. Ayrıntılar
e-Fatura

e-Fatura ile e-Arşiv farkı: hangisini, kime kesersiniz?

e-Fatura ve e-Arşiv’in ikisi de elektronik faturadır; farkı alıcıdadır. Kime hangisinin kesildiğini, belgenin alıcıya nasıl ulaştığını, iptal ve itirazın nasıl işlediğini karşılaştırmalı tabloyla anlatıyoruz.

Vonahesap ekibi · Güncelleme:
Kısa cevap
Fark alıcıdadır. Alıcı e-Fatura sistemine kayıtlıysa e-Fatura, değilse (bireysel müşteri ya da e-Fatura kullanmayan işletme) e-Arşiv fatura kesilir. e-Fatura GİB üzerinden alıcının sistemine ulaşır; e-Arşiv faturayı alıcıya siz iletirsiniz, örneğin e-postayla. Hangisinin kesileceğine, alıcının fatura tarihindeki e-Fatura mükellefiyetine bakılarak karar verilir.

e-Fatura ile e-Arşiv arasındaki temel fark nedir?

İkisi de elektronik ortamda düzenlenen, aynı yasal unsurları taşıyan faturalardır. Ayrım, faturayı kime kestiğinize göre yapılır: e-Fatura kayıtlı kullanıcısına e-Fatura, diğer herkese e-Arşiv düzenlenir [1]. Yani bir faturanın e-Fatura mı e-Arşiv mi olacağını siz seçmezsiniz; alıcının durumu belirler.

Karşılaştırma tablosu

Konue-Faturae-Arşiv
Kime kesilir?e-Fatura sistemine kayıtlı alıcıyaKayıtlı olmayan işletmeye ya da bireysel müşteriye
Alıcıya nasıl ulaşır?GİB sistemi üzerinden alıcının e-Fatura kutusunaAlıcıya siz iletirsiniz (ör. e-postayla PDF); internet satışında elektronik iletim zorunlu
SenaryoTemel ya da ticari senaryoSenaryo seçimi yok
Alıcının reddiTicari senaryoda alıcı 8 gün içinde sistemden reddedebilirSistem içi ret yok
Düzenleme saatiTarih yazılırTarihle birlikte saat ve dakika yazılır

e-Arşiv faturada düzenleme saati ve dakikasının yazılması 509 Sıra No.lu Tebliğ’den gelir [6]. İnternetten satışta e-Arşiv faturanın alıcıya elektronik olarak iletilmesi gerekir [5].

Temel ve ticari senaryo ne demek?

Senaryo kavramı yalnız e-Fatura’da vardır. Ticari senaryoda alıcı, faturaya sistem üzerinden kabul ya da ret yanıtı verebilir; ret yanıtı faturanın iletildiği tarihten itibaren 8 gün içinde verilir [3]. Temel senaryoda sistem içi yanıt yoktur; fatura alıcıya ulaştığında süreç tamamlanır, itiraz gerekiyorsa sistem dışındaki yollarla yapılır [3]. Hangi senaryonun kullanılacağı faturayı düzenleyenin tercihidir; e-Arşiv faturada böyle bir seçim yoktur.

Hangisini kime keseceğinize nasıl karar verirsiniz?

Alıcının e-Fatura sistemine kayıtlı olup olmadığına fatura tarihine göre bakılır. Alıcı fatura tarihinde kayıtlıysa e-Fatura kesilir. Alıcı sisteme fatura tarihinden sonra katıldıysa o tarihli fatura e-Arşiv olur. Bu ayrım özellikle geçmiş tarihli faturalarda ve yeni e-Fatura’ya geçen müşterilerde önemlidir.

e-Fatura’ya geçmek zorunda olan bir işletme aynı süre içinde e-Arşiv’e de geçer [2]. Yani e-Fatura kullanan bir işletme, kayıtlı olmayan müşterilerine e-Arşiv keser; iki belge birlikte kullanılır. 1 Ocak 2026’dan itibaren e-Arşiv’e dahil olmayan mükellefler de faturalarını tutarına bakmadan e-Arşiv olarak düzenler [4].

Vonahesap ekranı: Alıcı e-Fatura mükellefi: tür kendiliğinden e-Fatura

Örneklerle: hangi belge kesilir?

AlıcıBelge
e-Fatura kullanan bir limited şirkete-Fatura
e-Fatura kullanmayan bir esnafe-Arşiv
Web sitenizden alışveriş yapan bireysel müşterie-Arşiv (elektronik iletilir)
Geçen ay e-Fatura’ya geçen müşteri, iki ay önceki tarihli faturae-Arşiv (fatura tarihinde kayıtlı değildi)

İptal ve itiraz nasıl farklılaşır?

e-Fatura’da iptal ve itiraz senaryoya göre işler. Ticari senaryoda alıcı faturayı iletildiği tarihten itibaren 8 gün içinde “ret” yanıtıyla geri çevirebilir. Temel senaryoda iptal talebi 8 gün içinde e-Fatura İptal/İtiraz Portalı’ndan açılır; karşı taraf bu talebi onaylamak zorunda değildir [3]. Ticari ilişkide faturaya itirazın genel süresi de TTK’ya göre 8 gündür [7].

e-Arşiv faturada alıcının sistem içinden ret verme yolu yoktur; hatalı bir e-Arşiv fatura düzenleyen tarafından iptal edilir ve iptal GİB’e bildirilir. e-Arşiv iptalinin süre ayrıntıları için mali müşavirinize danışın. Ayrıntı: e-Fatura iptali nasıl yapılır.

Şimdi üye olana · yalnız kontör ödersiniz
Vonahesap’ı ilk yıl ücretsiz kullanın

İlk yıl tüm özellikler ücretsiz. Sonrasında yıllık yalnızca 4.990 ₺. Üyeliğinizi iki dakikada kendiniz açın.

Ücretsiz üye olun
Kurulumda yardım ister misiniz? Bilgilerinizi bırakın, sizi arayalım.

Gönder’e bastığınızda bilgileriniz başvurunuz hakkında sizi aramamız ve hesabınızı açmamız için işlenir. Ön görüşme, kayıt altına alınan otomatik (yapay zekâ destekli) bir arama ile yapılabilir. Ayrıntılar: aydınlatma metni.

Yazmayı mı tercih edersiniz? WhatsApp 0507 507 94 96

Saklama açısından fark var mı?

Yok. İki belge de elektronik olarak düzenlenir ve elektronik olarak saklanır; düzenleyenin belgeyi kâğıda basıp saklaması saklama yükümlülüğünü karşılamaz. Saklama Türkiye sınırları içinde yapılır [8]. Süre bakımından VUK’a göre ilgili yılı izleyen takvim yılından başlayarak 5 yıl [9], Türk Ticaret Kanunu’na göre 10 yıl söz konusudur [10]. Ayrıntı için e-Fatura kaç yıl saklanır yazımıza bakabilirsiniz.

Vonahesap’ta tür nasıl seçilir?

Vonahesap’ta türü siz seçmezsiniz. Fatura kesme ekranında Belge alanı “e-Fatura / e-Arşiv (otomatik)” olarak gelir. Gönderim sırasında alıcının vergi numarası sorgulanır ve alıcının fatura tarihindeki e-Fatura mükellefiyetine göre belge e-Fatura ya da e-Arşiv olarak düzenlenir. Vergi ya da T.C. kimlik numarası girilmeyen bireysel müşteriye fatura nihai tüketici olarak e-Arşiv kesilir.

  1. Müşteriyi seçin ya da yenisini ekleyin.
  2. Satırları girin; KDV ve toplam hesaplanır.
  3. Gönder’e basın. Tür alıcıya göre belirlenir, belge GİB izinli özel entegratör altyapısıyla iletilir. e-Arşiv faturanın PDF’i alıcının e-posta adresine gider.
Vonahesap ekranı: Alıcı mükellef değil: tür kendiliğinden e-Arşiv

İki belge aynı ekrandan kesilir ve aynı kontör bakiyesinden düşer: gönderilen ve gelen her e-belge 1 kontördür. e-Fatura ve e-Arşiv için ayrı seri ön ekleri kullanırsınız. Ayrıntılar: e-Fatura ve e-Arşiv.

Maliyet açısından fark var mı?

Vonahesap’ta yoktur: e-Fatura da e-Arşiv de 1 kontör kullanır, size gelen e-Faturalar da 1 kontördür. Hangi belgenin kesileceğini müşteriniz belirlediği için iki türü ayrı ayrı planlamanız gerekmez; aylık toplam belge sayınız kontör ihtiyacınızı gösterir. Tahmin için kontör hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

  • Kayıtlı bir alıcıya e-Arşiv kesmek. Alıcı fatura tarihinde e-Fatura kullanıcısıysa belge e-Fatura olmalıdır.
  • Yeni kayıt olan müşteriye geçmiş tarihli e-Fatura kesmek. Alıcı sisteme fatura tarihinden sonra katıldıysa o tarihli fatura e-Arşiv olur.
  • e-Arşiv faturayı alıcıya iletmeyi unutmak. e-Arşiv faturayı alıcıya siz ulaştırırsınız; internet satışında elektronik iletim zorunludur.
  • Mükellef sorgusunu atlamak. Mükellefiyet sorgulanamıyorsa tür tahminle seçilmemeli; sorgu tekrarlanmalıdır.
Bilgi: e-Fatura’ya geçiş zorunluluğu için brüt satış hasılatı eşiği 2022 ve sonrası için genel olarak 3 milyon ₺’dir; internetten satış yapanlarda 500 bin ₺ [2]. Ayrıntı: e-Fatura geçiş sınırı 2026.

Resmî kaynaklar

  1. [1]Mevzuat Bilgi Sistemi — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, IV.2.1 bölümü
  2. [2]Mevzuat Bilgi Sistemi — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, IV.1.4 ve IV.2.4.1 bölümleri
  3. [3]Gelir İdaresi Başkanlığı — e-Fatura İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu V1.2 (Ocak 2025)
  4. [4]Resmî Gazete — VUK Genel Tebliği (Sıra No: 573), RG 12.11.2024
  5. [5]Mevzuat Bilgi Sistemi — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, IV.2.4.2 bölümü
  6. [6]Mevzuat Bilgi Sistemi — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, V.5.2 bölümü
  7. [7]Mevzuat Bilgi Sistemi — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, madde 21/2
  8. [8]Mevzuat Bilgi Sistemi — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, VI. bölüm (saklama)
  9. [9]Mevzuat Bilgi Sistemi — 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, madde 253
  10. [10]Mevzuat Bilgi Sistemi — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, madde 82

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.

Sık sorulan sorular

e-Fatura ile e-Arşiv arasındaki fark nedir?

Fark alıcıdadır. e-Fatura sistemine kayıtlı alıcıya e-Fatura, kayıtlı olmayan işletmeye ya da bireysel müşteriye e-Arşiv kesilir. e-Fatura GİB üzerinden alıcıya ulaşır; e-Arşiv faturayı alıcıya siz iletirsiniz.

Müşterimin e-Fatura mükellefi olup olmadığını nasıl anlarım?

Vergi numarasıyla mükellef sorgusu yapılır ve fatura tarihindeki duruma bakılır. Vonahesap bu sorguyu gönderimde kendisi yapar ve türü buna göre seçer.

e-Fatura kullanan işletme e-Arşiv de keser mi?

Evet. e-Fatura’ya geçen işletme e-Arşiv’e de geçer ve kayıtlı olmayan alıcılarına e-Arşiv fatura keser.

e-Arşiv faturayı alıcı reddedebilir mi?

e-Arşiv’de sistem içi ret yolu yoktur. Ticari senaryodaki e-Faturada ise alıcı faturayı iletildiği tarihten itibaren 8 gün içinde reddedebilir.

e-Fatura ve e-Arşiv aynı kontörü mü kullanır?

Vonahesap’ta evet. Gönderilen ve gelen her e-belge 1 kontördür; iki belge de aynı bakiyeden düşer.

Ücretsiz üye olun WhatsApp