e-İrsaliye nedir?
e-İrsaliye, kâğıt sevk irsaliyesinin elektronik karşılığıdır. Malın bir yerden başka bir yere taşınmasını belgeler; tutar değil, taşınan malın cinsi ve miktarı yazılır. Belge GİB sistemi üzerinden alıcıya iletilir, araçta kâğıt nüsha yerine çıktısı ya da elektronik görüntüsü bulunur [3]. İrsaliyenin genel olarak ne zaman gerektiğini sevk irsaliyesi ne zaman gerekir yazısında anlattık; bu yazı elektronik irsaliyeye geçiş zorunluluğu üzerinedir.
Kimler e-İrsaliye’ye geçmek zorunda?
509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği zorunluluğu üç grupta düzenler [1]:
| Grup | Şart | Geçiş zamanı |
|---|---|---|
| Genel (ciro eşiği) | e-Fatura’ya kayıtlı ve 2021 ya da sonraki bir yılda brüt satış hasılatı 10 milyon ₺ ve üzeri | Eşiğin aşıldığı yılı izleyen yılın 7. ayının başı |
| İnşaat demiri | İnşaat Demiri İzleme Sistemi’ne tabi olup 2024 ya da sonraki bir yılda brüt satış hasılatı 1 milyon ₺ ve üzeri | Eşiğin aşıldığı yılı izleyen yılın 7. ayının başı |
| Ciro şartı olmayan gruplar | Aşağıdaki listede sayılan faaliyetler | Şartın sağlandığı ayı izleyen 4. ayın başı |
İnşaat demiri için 1 milyon ₺ eşiği 573 Sıra No.lu Tebliğ ile getirildi [2]. Örnek: 2025 yılı brüt satış hasılatı 10 milyon ₺’yi aşan ve e-Fatura’ya kayıtlı bir toptancı, 1 Temmuz 2026’dan itibaren e-İrsaliye düzenler. 2026 hasılatıyla eşiği aşan bir işletme için bu tarih 1 Temmuz 2027 olur.
Ciroya bakılmadan e-İrsaliye’ye geçenler
- ÖTV (I) sayılı listedeki mallarla ilgili EPDK lisansı olanlar,
- ÖTV (III) sayılı listedeki malları imal ya da ithal edenler, ana bayi ve distribütörler,
- maden ruhsatı sahipleri,
- şeker imalatçıları,
- GTİP 72 ve 73 kapsamındaki demir-çelik ürünlerini imal, ithal ya da ihraç edenler (basit usuldekiler hariç),
- Gübre Takip Sistemi’ni kullananlar,
- hal tüccarları ve komisyoncuları.
Bu gruplar, şartı sağladıkları ayı izleyen 4. ayın başından itibaren e-İrsaliye düzenler [1]. Faaliyetinizin listeye girip girmediğinden emin değilseniz mali müşavirinizle kontrol edin.
e-Fatura’ya geçmeden e-İrsaliye’ye geçilir mi?
Ciro eşiğine bağlı genel grupta şart, e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmaktır [1]. e-Fatura eşiği (genel olarak 3 milyon ₺) e-İrsaliye eşiğinden düşük olduğu için, 10 milyon ₺ hasılata ulaşan bir işletme çoğunlukla zaten e-Fatura kullanıcısıdır. e-Fatura geçiş kuralları için e-Fatura geçiş sınırı 2026 yazımıza bakabilirsiniz.
Zorunlu olup olmadığınızı nasıl kontrol edersiniz?
- Faaliyetinize bakın. Yukarıdaki ciro şartsız listede yer alıyorsanız hasılatınız ne olursa olsun e-İrsaliye’ye geçersiniz.
- İnşaat Demiri İzleme Sistemi’ne tabi misiniz? Öyleyse 2024 ve sonrası brüt satış hasılatınızın 1 milyon ₺’yi aşıp aşmadığına bakın.
- e-Fatura kullanıcısı mısınız? Öyleyse 2021 ve sonrası her yılın brüt satış hasılatını 10 milyon ₺ ile karşılaştırın.
- Geçiş tarihini hesaplayın. Ciro eşiğinde izleyen yılın 7. ayının başı, ciro şartsız gruplarda şartın sağlandığı ayı izleyen 4. ayın başı.
Brüt satış hasılatı, gelir tablosundaki brüt satışlar tutarıdır; indirimler düşülmeden önceki rakam esas alınır. Hesap için kayıtlarınızı mali müşavirinizle birlikte kontrol etmenizi öneririz.
İlk yıl tüm özellikler ücretsiz. Sonrasında yıllık yalnızca 4.990 ₺. Üyeliğinizi iki dakikada kendiniz açın.
Ücretsiz üye olune-İrsaliye ne zaman düzenlenir?
e-İrsaliye, malın fiili sevkinden önce düzenlenip GİB’e iletilir [3]. Yani araç yola çıkmadan belge sistemde olmalıdır. Araçta belgenin kâğıt çıktısı ya da telefondaki elektronik görüntüsü bulunur; ıslak imza gerekmez [3].
İrsaliyenin kimin tarafından düzenleneceği VUK 230/5’e göre belirlenir: malı satıcı taşıyor ya da taşıtıyorsa satıcı, alıcı taşıyorsa alıcı düzenler [4]. Belgeyi araçta bulundurmamanın ya da düzenlememenin yaptırımı VUK 353/2’deki özel usulsüzlük cezasıdır; 2026’da belge başına ilk tespitte 17.000 ₺ [5].
Geçişe nasıl hazırlanılır?
Geçiş tarihinden önce birkaç hazırlık işi bitirmek, ilk sevkiyat gününde aksaklığı önler. Sevkiyat yapan personelin, aracın yola çıkmadan önce belgenin GİB’e iletildiğini kontrol etmesi alışkanlık hâline gelmelidir. Ürün kartlarınızda kod ve birimlerin düzgün olması, irsaliyedeki mal tanımlarını da düzgün yapar. Düzenli sevkiyat yaptığınız araçların plakalarını ve şoför bilgilerini önceden derlemek, her irsaliyede aynı bilgiyi aramaktan kurtarır.
Vonahesap’ta e-İrsaliye nasıl düzenlenir?
Vonahesap’ta e-İrsaliyeler ekranından yeni bir e-İrsaliye açarsınız. Alıcıyı seçer, sevk edilen malları ve miktarları eklersiniz; sevk tarihi ve saati, plaka, şoför ve taşıyıcı bilgisi aynı ekrandadır. İrsaliyede tutar yazılmaz.
- Alıcıyı seçin, sevk edilecek ürünleri ve miktarları ekleyin.
- Sevk tarihini ve saatini, plakayı ve şoför bilgisini girin. Kendi aracınızla taşıyorsanız taşıyıcı alanı boş kalabilir.
- Gönder’e basın. İrsaliye GİB izinli özel entegratör altyapısıyla iletilir ve 1 kontör kullanılır.
- Mal teslim edildikten sonra irsaliyenin detayından faturasını kesersiniz; satırlar fatura taslağına gelir, siz fiyatları girip gönderirsiniz.
Listede hangi irsaliyenin henüz faturalanmadığını görürsünüz; dönem sonunda bir sevkiyatı faturalamayı atlamazsınız. İrsaliye stoğu değiştirmez, stok faturayla düşer. Ayrıntılar: e-İrsaliye.
Sık yapılan hatalar
- İrsaliyeyi sevkten sonra düzenlemek. Belge, araç yola çıkmadan önce GİB’e iletilmiş olmalıdır.
- Geçiş tarihini yanlış hesaplamak. Ciro eşiğinde geçiş, eşiğin aşıldığı yılı izleyen yılın 7. ayının başıdır; ciro şartsız gruplarda şartın sağlandığı ayı izleyen 4. ayın başıdır.
- Faturayı unutmak. İrsaliye faturanın yerini tutmaz. Fatura, teslimden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenir ve irsaliye numarası faturaya yazılır.
- Plaka ve şoför bilgisini eksik bırakmak. Sevkiyatı belgeleyen bilgiler eksik olursa yoldaki denetimde sorun çıkabilir.
Resmî kaynaklar
- [1]Mevzuat Bilgi Sistemi — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, IV.3.5 ve IV.3.6 bölümleri
- [2]Resmî Gazete — VUK Genel Tebliği (Sıra No: 573), RG 12.11.2024
- [3]Mevzuat Bilgi Sistemi — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, V.5.3 bölümü
- [4]Mevzuat Bilgi Sistemi — 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, madde 230/5
- [5]Resmî Gazete — VUK Genel Tebliği (Sıra No: 588), 2026 yılında uygulanacak had ve tutarlar (VUK 353/2)
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.