İçeriğe geç
Şimdi üye olana ilk yıl tüm özellikler ücretsiz. Ayrıntılar
Mevzuat

Sevk irsaliyesi ne zaman gerekir, kim düzenler?

Mal bir yerden başka bir yere taşınırken sevk irsaliyesi gerekir. Kimin düzenleyeceği, irsaliyeli faturanın ne zaman yeterli olduğu ve e-İrsaliye ile farkı; örnek durumlar tablosuyla.

Vonahesap ekibi · Güncelleme:
Kısa cevap
Satılan mal taşınırken sevk irsaliyesi gerekir. VUK 230/5’e göre malı satıcı taşıyor ya da taşıtıyorsa irsaliyeyi satıcı, alıcı kendisi taşıyorsa alıcı düzenler ve irsaliye taşıtta bulunur. Nihai tüketici perakende aldığı malı kendisi taşıyorsa fatura ya da fiş yeterlidir. Fatura teslim anında düzenlenirse irsaliye yerine geçebilir.

Sevk irsaliyesi nedir?

Sevk irsaliyesi, malın taşındığını gösteren belgedir. Faturadan farkı, bir satış bedelini değil malın kendisini belgelemesidir: hangi maldan ne kadar, kimden kime ve hangi araçla gittiği yazılır. Fatura satışı, irsaliye sevkiyatı kanıtlar. Bu yüzden irsaliye malla birlikte yolculuk eder ve taşıtta bulunur [1].

Sevk irsaliyesini kim düzenler?

VUK 230/5’e göre malı satıcı taşıyor ya da taşıtıyorsa irsaliyeyi satıcı düzenler. Mal alıcı tarafından taşınıyorsa irsaliyeyi alıcı düzenler [1]. Aşağıdaki tablo sık karşılaşılan durumları özetler.

DurumNe gerekir?
Satıcı malı kendi aracıyla müşteriye götürüyorSatıcı sevk irsaliyesi düzenler, irsaliye araçta bulunur
Satıcı malı nakliye firmasıyla gönderiyor (taşıtıyor)Satıcı sevk irsaliyesi düzenler
Alıcı firma malı kendi aracıyla depodan alıyorAlıcı sevk irsaliyesi düzenler
Nihai tüketici perakende aldığı malı kendisi götürüyorİrsaliye gerekmez; fatura ya da perakende satış fişi yeterli
İnternet satışı, mal kargoyla gidiyorMalın yanında irsaliye, e-İrsaliye örneği, irsaliye yerine geçen fatura çıktısı ya da ÖKC bilgi fişi bulunur

İnternet satışlarında malın yanında bulunacak belgeler 509 Sıra No.lu Tebliğ’de sayılır [6]. Bu konu e-ticaret faturasında olması gerekenler yazısında ayrıca ele alınıyor.

İrsaliyeli fatura ne zaman irsaliyenin yerini tutar?

Fatura, malın teslim anında düzenlenirse irsaliye yerine geçebilir. Bunun için fatura teslim sırasında kesilir ve kâğıt çıktısı imzalanır [2]. Fatura sonradan kesilecekse önce irsaliye düzenlenir, fatura daha sonra irsaliyeye atıf yapılarak kesilir. Faturanın genel düzenleme süresi teslimden itibaren en geç 7 gündür [5].

Örnek: Bir yapı malzemesi toptancısı 12 Ekim’de çimento ve demiri kendi kamyonuyla şantiyeye götürüyor. Kamyon yola çıkmadan irsaliye düzenlenir. Fatura teslim günü kesilmeyecekse en geç 7 gün içinde düzenlenir ve faturaya irsaliyenin numarası ile tarihi yazılır.
Vonahesap ekranı: Faturalanmayı bekleyen irsaliyeler

Örnek durumlar

  • Toptancı kendi kamyonuyla teslim ediyor: Malı satıcı taşıdığı için irsaliyeyi toptancı düzenler; irsaliye kamyonda bulunur.
  • Bayi malı kendi aracıyla depodan alıyor: Malı alıcı taşıdığı için irsaliyeyi bayi düzenler. Satıcı yalnız faturayı keser.
  • Mal nakliye firmasıyla gönderiliyor: Satıcı malı “taşıttığı” için irsaliyeyi satıcı düzenler; nakliye firması kendi taşıma belgesini ayrıca düzenler.
  • Mağazadan bireysel müşteri ürünü alıp götürüyor: Nihai tüketici perakende aldığı malı kendisi taşıdığı için irsaliye gerekmez; fatura ya da fiş yeterlidir [1].

Sevk irsaliyesi ile e-İrsaliye arasındaki fark ne?

İkisi aynı işlevi görür; fark biçimdedir. e-İrsaliye elektronik ortamda düzenlenir ve GİB üzerinden iletilir. Malın fiili sevkinden önce düzenlenmesi gerekir; araçta çıktısı ya da elektronik görüntüsü bulunur, ıslak imza aranmaz [4].

e-İrsaliye’ye geçiş, e-Fatura’ya kayıtlı ve brüt satış hasılatı 10 milyon ₺’yi aşanlar ile bazı sektörler için zorunludur [3]. Kapsamı e-İrsaliye zorunluluğu yazımızda tablo hâlinde bulabilirsiniz.

Şimdi üye olana · yalnız kontör ödersiniz
Vonahesap’ı ilk yıl ücretsiz kullanın

İlk yıl tüm özellikler ücretsiz. Sonrasında yıllık yalnızca 4.990 ₺. Üyeliğinizi iki dakikada kendiniz açın.

Ücretsiz üye olun
Kurulumda yardım ister misiniz? Bilgilerinizi bırakın, sizi arayalım.

Gönder’e bastığınızda bilgileriniz başvurunuz hakkında sizi aramamız ve hesabınızı açmamız için işlenir. Ön görüşme, kayıt altına alınan otomatik (yapay zekâ destekli) bir arama ile yapılabilir. Ayrıntılar: aydınlatma metni.

Yazmayı mı tercih edersiniz? WhatsApp 0507 507 94 96

Kâğıt irsaliye mi, e-İrsaliye mi kullanmalısınız?

e-İrsaliye zorunluluğu kapsamındaysanız sevkiyatlarınızı e-İrsaliye ile belgelersiniz. Kapsamda değilseniz kâğıt irsaliye kullanmaya devam edebilir ya da e-İrsaliye’yi isteğe bağlı olarak seçebilirsiniz. İsteğe bağlı geçişte en önemli soru, müşterilerinizin ve tedarikçilerinizin e-İrsaliye kullanıp kullanmadığıdır; karşı taraf da sistemdeyse belge iki tarafın kayıtlarına aynı anda girer.

Hangi biçimi seçerseniz seçin kural aynıdır: irsaliye malla birlikte yolculuk eder, fatura teslimden sonra en geç 7 gün içinde kesilir ve irsaliyeye bağlanır [5].

İrsaliye düzenlenmezse ne olur?

Sevk irsaliyesinin düzenlenmemesi, taşıtta bulundurulmaması ya da alınmaması VUK 353/2 kapsamında özel usulsüzlük cezasına konu olur. 2026’da belge başına ilk tespitte ceza 17.000 ₺’dir [7]. Ceza bilgisi kaynağıyla birlikte bilgi olarak verilmiştir; ayrıntı için fatura kesmemenin cezası yazımıza bakabilirsiniz.

Vonahesap’ta sevk irsaliyesi nasıl düzenlenir?

Vonahesap’ta elektronik irsaliyeyi e-İrsaliyeler ekranından düzenlersiniz. Ekran, malı yola çıkarırken düzenlediğiniz sevk irsaliyeleri içindir; fatura sonradan kesilir ve irsaliyeye bağlanır.

  1. Yeni e-İrsaliye açın, alıcıyı seçin.
  2. Sevk edilen malları ve miktarları ekleyin. İrsaliyede tutar yazılmaz.
  3. Sevk tarihi ve saatini, plakayı ve şoförü girin; kendi aracınızla taşıyorsanız taşıyıcı alanını boş bırakabilirsiniz.
  4. Gönder’e basın; belge GİB izinli özel entegratör altyapısıyla iletilir, 1 kontör kullanılır.
  5. Teslimden sonra irsaliyenin detayından faturasını kesin; satırlar faturaya gelir, irsaliye bilgisi faturada yer alır.
Vonahesap ekranı: e-İrsaliye düzenleme

İrsaliye stoğu değiştirmez; stok, irsaliyeden kestiğiniz faturayla düşer. Tedarikçinizden gelen irsaliyeyi de kayda alabilirsiniz. Ayrıntılar: e-İrsaliye ve stok takibi.

İrsaliyede hangi bilgiler yer alır?

İrsaliye malın kendisini anlatır: düzenleyen ve alıcı bilgileri, irsaliyenin tarihi ve numarası, sevk tarihi, taşınan malın cinsi ve miktarı. Uygulamada sevkiyatı yapan aracın plakası, şoför ve taşıyıcı bilgisi ile teslim adresi de yazılır. Satış bedeli irsaliyede yer almaz; bedel faturada gösterilir. Fatura kesilirken irsaliyenin numarası ve tarihi faturaya aktarılır, böylece iki belge birbirine bağlanır.

Sık yapılan hatalar

  • Alıcı taşırken irsaliyeyi satıcıdan beklemek. Malı alıcı taşıyorsa irsaliyeyi alıcı düzenler.
  • Faturayı sonradan kesip irsaliye düzenlememek. Teslim anında kesilmeyen fatura irsaliyenin yerini tutmaz.
  • e-İrsaliye’yi yoldayken düzenlemek. e-İrsaliye sevkten önce GİB’e iletilmiş olmalıdır.
  • İrsaliyeyi faturalamayı unutmak. İrsaliye satışın belgesi değildir; fatura teslimden itibaren 7 gün içinde düzenlenir.

Resmî kaynaklar

  1. [1]Mevzuat Bilgi Sistemi — 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, madde 230/5
  2. [2]Mevzuat Bilgi Sistemi — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, V.5.1 ve V.5.2 bölümleri
  3. [3]Mevzuat Bilgi Sistemi — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, IV.3.5 ve IV.3.6 bölümleri
  4. [4]Mevzuat Bilgi Sistemi — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, V.5.3 bölümü
  5. [5]Mevzuat Bilgi Sistemi — 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, madde 231/5
  6. [6]Gelir İdaresi Başkanlığı — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (dipnotlu güncel şekli), IV.2.4.5 bölümü
  7. [7]Resmî Gazete — VUK Genel Tebliği (Sıra No: 588), 2026 yılında uygulanacak had ve tutarlar (VUK 353/2)

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.

Sık sorulan sorular

Sevk irsaliyesini satıcı mı alıcı mı düzenler?

Malı satıcı taşıyor ya da taşıtıyorsa satıcı, alıcı kendisi taşıyorsa alıcı düzenler (VUK 230/5). İrsaliye taşıtta bulunur.

Müşteri malı kendisi götürürse irsaliye gerekir mi?

Nihai tüketici perakende olarak aldığı malı kendisi taşıyorsa fatura ya da perakende satış fişi yeterlidir. Alıcı bir işletmeyse ve malı kendisi taşıyorsa irsaliyeyi alıcı düzenler.

İrsaliyeli fatura ne zaman irsaliye yerine geçer?

Fatura malın teslimi anında düzenlenir ve kâğıt çıktısı imzalanırsa irsaliye yerine geçer. Fatura sonradan kesilecekse önce irsaliye düzenlenir.

e-İrsaliye ne zaman düzenlenir?

Malın fiili sevkinden önce. Belge GİB’e iletilir; araçta çıktısı ya da elektronik görüntüsü bulunur, ıslak imza gerekmez.

İrsaliye kesildikten sonra fatura ne zaman kesilir?

Genel kural, malın tesliminden itibaren en geç 7 gün içindedir (VUK 231/5). Faturaya irsaliyenin numarası ve tarihi yazılır.

Ücretsiz üye olun WhatsApp