KDV tevkifatı nedir?
KDV tevkifatı, satıcının hesapladığı KDV’nin bir kısmının ya da tamamının satıcıya ödenmeyip alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla vergi dairesine ödenmesidir. Alıcı tevkif ettiği KDV’yi 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan eder; satıcı ise faturada kalan KDV’yi tahsil eder. Hangi işlemde tevkifat yapılacağını ve oranı KDV Genel Uygulama Tebliği belirler; e-Faturada her işlem türü GİB’in tevkifat koduyla gösterilir.
Tevkifat nasıl hesaplanır?
Hesap üç adımdır:
- KDV = Matrah × KDV oranı
- Tevkif edilen KDV = KDV × Tevkifat oranı (ör. 9/10 için 0,90)
- Satıcıya ödenecek = Matrah + KDV − Tevkif edilen KDV
Tutarlar her adımda kuruşa (yarım yukarı) yuvarlanır. Araç, Vonahesap’ın faturada kullandığı hesap motoruyla çalışır.
Örnek 1: Temizlik hizmeti (kod 612, 9/10)
Matrah 20.000,00 ₺, KDV %20 → KDV 4.000,00 ₺. Tevkif edilen KDV 4.000 × 0,90 = 3.600,00 ₺. Satıcı faturada yalnız 400,00 ₺ KDV tahsil eder; alıcı satıcıya 20.400,00 ₺ öder, 3.600,00 ₺’yi kendisi beyan eder.
Örnek 2: Yapım işleri (kod 601, 4/10)
Matrah 50.000,00 ₺, KDV %20 → KDV 10.000,00 ₺. Tevkif edilen KDV 10.000 × 0,40 = 4.000,00 ₺; satıcıya ödenecek tutar 56.000,00 ₺’dir. Bu kodda listede iki oran yer aldığı için araçta oran seçebilirsiniz.
Örnek 3: Alt sınırın altında kalan işlem
Yemek servis hizmeti (kod 604, 5/10), matrah 9.000,00 ₺, KDV %20 → KDV dahil tutar 10.800,00 ₺. Bu tutar 2026 sınırı olan 12.000 ₺’yi aşmadığı için kısmi tevkifat uygulanmaz; fatura tevkifatsız düzenlenir ve alıcı 10.800,00 ₺ öder.
Sık kullanılan tevkifat kodları ve oranları
| Kod | İşlem | Oran |
|---|---|---|
| 601 | Yapım işleri ve birlikte ifa edilen mühendislik-mimarlık, etüt-proje hizmetleri | 4/10 |
| 602 | Etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim ve benzeri hizmetler | 9/10 |
| 603 | Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtların tadil, bakım ve onarımı | 7/10 |
| 604 | Yemek servis hizmeti | 5/10 |
| 606 | İşgücü temin hizmetleri | 9/10 |
| 607 | Özel güvenlik hizmeti | 9/10 |
| 612 | Temizlik hizmeti | 9/10 |
| 614 | Servis taşımacılığı hizmeti | 5/10 |
| 624 | Yük taşımacılığı hizmeti | 2/10 |
| 625 | Ticari reklam hizmetleri | 3/10 |
| 627 | Demir-çelik ürünlerinin teslimi | 5/10 |
Tablo özet niteliğindedir; tam listeyi yukarıdaki araçta kodla ya da adla arayabilirsiniz.
Kısmi ve tam tevkifat
Kısmi tevkifatta (601–627 kodları) KDV’nin belirli bir payı, örneğin 5/10’u ya da 9/10’u alıcı tarafından tevkif edilir; kalan kısmı satıcı tahsil edip kendi beyannamesinde beyan eder. Tam tevkifatta KDV’nin tamamı (10/10) alıcı tarafından beyan edilir ve satıcıya KDV ödenmez. GİB kod listesinde kısmi tevkifat kapsamındaki işlemlerin tam tevkifatla yapılması gereken durumlar için 801–825 kodları yer alır. Bir işlemin tam tevkifata tabi olup olmadığını mali müşavirinizle birlikte değerlendirin.
Tevkifat yalnız işlem türüne değil alıcıya da bağlıdır: bazı hizmetlerde yalnız tebliğde sayılan belirlenmiş alıcılar (kamu kurum ve kuruluşları, bankalar, belirli büyüklükteki işletmeler gibi) tevkifat yapar, bazı işlemlerde ise KDV mükellefi olan tüm alıcılar. KDV mükellefi olmayan bir kişiye yapılan satışta tevkifat uygulanmaz.
Tevkifat alt sınırı (2026)
Kısmi tevkifat kapsamındaki işlemlerde, KDV dahil tutar Vergi Usul Kanunu’nun 232. maddesindeki fatura düzenleme sınırını aşmıyorsa tevkifat uygulanmaz. Bu sınır 2026 yılı için 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile 12.000 ₺ olarak belirlenmiştir. Sınır matraha değil KDV dahil toplama bakılarak uygulanır; tek bir işlemin bedeli birden çok faturaya bölünerek sınırın altına indirilemez. Araç, KDV dahil tutar sınırı aşmadığında bunu ayrıca belirtir.
Sık yapılan hatalar
- Tevkifatı matrah üzerinden almak: tevkifat oranı matraha değil KDV’ye uygulanır. 20.000 ₺ matrahta 9/10 tevkifat 18.000 ₺ değil, 3.600 ₺’dir.
- Alıcının ödeyeceği tutara tevkif edilen KDV’yi eklemek: alıcı bu tutarı satıcıya değil vergi dairesine öder.
- Alt sınırı matrahla karşılaştırmak: 10.500 ₺ matrah ve %20 KDV’de KDV dahil tutar 12.600 ₺ olduğu için sınır aşılmıştır; tevkifat uygulanır.
- Yanlış kod seçmek: aynı hizmet için 6xx (kısmi) ve 8xx (tam) kodları ayrıdır; e-Faturada yanlış kod, alıcının faturayı reddetmesine yol açabilir.
