Stopaj nedir?
Stopaj (gelir vergisi tevkifatı), bir ödemeyi yapan kişinin, ödeme sırasında karşı tarafın vergisini kesip onun adına vergi dairesine yatırmasıdır. Kesintiyi yapan, ertesi ay muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edip öder; parayı alan ise kesilen vergiyi yıllık beyannamesinde ödeyeceği vergiden mahsup edebilir. Hangi ödemelerde ve hangi oranla kesinti yapılacağı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde düzenlenir.
Güncel stopaj oranları (2026)
| Ödeme | Stopaj | KDV |
|---|---|---|
| Gerçek kişiye ödenen işyeri kirası (GVK 94/5-a) | %20 | Yok |
| Serbest meslek kazancı (GVK 94/2-b) | %20 | Var (genelde %20) |
Stopaj oranları Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebilir; ödeme öncesinde güncel oranı kontrol edin.
İşyeri kirası stopajı nasıl hesaplanır?
Stopaj = Brüt kira × %20, Net kira = Brüt kira − Stopaj. Kira sözleşmesinde net tutar yazıyorsa brüt kira Net kira / 0,80 ile bulunur.
Örnek 1: Brütten nete
Brüt kira 25.000,00 ₺ → stopaj 5.000,00 ₺. Kiracı mülk sahibine 20.000,00 ₺ öder, 5.000,00 ₺’yi vergi dairesine yatırır.
Örnek 2: Netten brüte
Sözleşmede net 17.500,00 ₺ yazıyorsa brüt kira 17.500 / 0,80 = 21.875,00 ₺, stopaj 4.375,00 ₺’dir.
Kiracının stopaj yapması için kanunda sayılan vergi tevkifatı sorumlularından olması (şirketler, defter tutan esnaf, kamu kurumları gibi) ve kiraya verenin gerçek kişi olması gerekir. Kiraya veren bir şirketse stopaj yapılmaz; kira faturayla ve KDV’li olarak ödenir.
Serbest meslek makbuzunda stopaj ve KDV
Serbest meslek makbuzunda (SMM) stopaj ve KDV brüt ücret üzerinden ayrı ayrı hesaplanır:
- Stopaj = Brüt ücret × %20
- Net ücret = Brüt ücret − Stopaj
- KDV = Brüt ücret × KDV oranı
- Tahsil edilecek = Net ücret + KDV − (varsa) tevkif edilen KDV
Örnek 3: Danışmanlık makbuzu
Brüt ücret 10.000,00 ₺, KDV %20: stopaj 2.000,00 ₺, net ücret 8.000,00 ₺, KDV 2.000,00 ₺; tahsil edilecek tutar 10.000,00 ₺’dir. Hizmet etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim kapsamındaysa ve alıcı belirlenmiş alıcılardansa KDV’nin 9/10’u (1.800,00 ₺) da tevkif edilir; tahsil edilecek tutar 8.200,00 ₺ olur.
Ödemeyi yapan vergi tevkifatı sorumlusu değilse (ör. bireysel bir müşteri), makbuzda stopaj kesilmez; serbest meslek erbabı geliri yıllık beyannamesinde beyan eder.
Sık yapılan hatalar
- Netten brüte çevirirken %20 eklemek: 20.000 ₺ net kiranın brütü 24.000 ₺ değil, 20.000 / 0,80 = 25.000 ₺’dir.
- KDV’yi net ücret üzerinden hesaplamak: serbest meslek makbuzunda KDV brüt ücret üzerinden hesaplanır.
- İşyeri kirasına KDV eklemek: gerçek kişinin kiraya verdiği işyerinde KDV yoktur; şirketin kiraya verdiği işyerinde ise stopaj yoktur, KDV vardır.
- Stopajı beyan etmeyi unutmak: kesilen stopaj, ödemeyi izleyen ay muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edilir.
