VUK 230’a göre faturada hangi bilgiler zorunlu?
Faturanın asgari unsurlarını 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 230. maddesi belirler [1]. Kâğıt fatura, e-Fatura ya da e-Arşiv fark etmez; bu bilgiler her faturada bulunur. Aşağıdaki tablo maddeyi üç başlıkta toplar.
| Başlık | Zorunlu bilgi |
|---|---|
| Belge | Faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası |
| Düzenleyen (satıcı) | Adı soyadı ya da ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi numarası |
| Alıcı (müşteri) | Adı soyadı ya da ticaret unvanı, adresi, vergi dairesi ve vergi numarası |
| Mal ya da hizmet | Malın veya işin nevi (cinsi), miktarı, birim fiyatı ve tutarı |
| Teslim | Satılan malın teslim tarihi ve irsaliye numarası |
Teslim tarihi ve irsaliye numarası, irsaliye düzenlenen satışlarda önem taşır. Fatura, irsaliyeden sonra kesiliyorsa irsaliyenin numarası faturaya yazılır; böylece iki belge birbirine bağlanır. Sevk belgesinin ne zaman gerektiğini sevk irsaliyesi ne zaman gerekir yazımızda anlattık.
e-Fatura ve e-Arşiv’de hangi bilgiler eklenir?
509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, elektronik faturalarda VUK 230’daki bilgilere ek olarak şunların bulunmasını ister [2]:
- Vergi bilgileri: hesaplanan verginin türü (ör. KDV), oranı ve tutarı.
- Karekod ya da barkod: belgenin bilgilerini okutmaya yarayan kod.
- Düzenleme saati: e-Arşiv faturada düzenleme tarihiyle birlikte saat ve dakika da yazılır [4].
Bunlar elektronik belgenin teknik biçiminden (UBL-TR) gelir; kullandığınız yazılım alanları doldurur, siz yalnız doğru bilgiyi girersiniz. Tevkifatlı ya da istisnalı faturalarda tevkifat oranı, istisna kodu gibi alanlar da eklenir; bunları tevkifatlı fatura ve istisna faturası yazılarında anlattık.
Alıcı bilgileri nereden alınır?
Alıcının unvanını, adresini, vergi dairesini ve numarasını müşterinizden yazılı olarak isteyin; çoğu işletme bu bilgileri hazır bir firma bilgi notunda tutar. Şirketlerde vergi kimlik numarası 10, şahıs işletmelerinde ve bireylerde T.C. kimlik numarası 11 hanedir. Bilgileri bir kez doğru kaydetmek, sonraki her faturada aynı hatayı tekrarlamamanızı sağlar.
e-Fatura numarası nasıl olmalı?
Elektronik belgelerde fatura numarası 16 karakterdir: 3 karakterlik birim (seri) kodu ve ardından 13 haneli sıra numarası [3]. Örneğin FTR2026000000126 numarasında “FTR” seri kodu, kalan 13 hane sıra numarasıdır. Numaralar her seri içinde sırayla ilerler; aynı numara iki kez kullanılmaz.
Numaradan ayrı olarak her elektronik belgenin bir de ETTN’si vardır. ETTN, teknik kılavuzlarda geçen ve belgeyi tekil olarak tanımlayan, UUID biçimindeki kimliktir. Fatura numarası okunması kolay sıra bilgisidir; ETTN ise sistemin belgeyi ayırt ettiği anahtardır.
Faturanın tarihi neden önemli?
Düzenleme tarihi yalnız bir bilgi alanı değildir; faturanın süresinde kesilip kesilmediğini gösterir. Fatura, malın teslimi ya da hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenir; bu süre içinde düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır [1]. Bu yüzden teslim tarihi ile fatura tarihi arasındaki farkı izlemek gerekir.
Faturanın irsaliye yerine de geçmesi isteniyorsa ek bir koşul vardır: fatura malın teslimi anında düzenlenir ve kâğıt çıktısı imzalanır [4]. Bu kullanımda teslim tarihi ile fatura tarihi aynı gündür.
İnternetten satışta faturaya ne eklenir?
İnternet üzerinden yapılan satışlarda e-Arşiv faturada ayrıca şu bilgiler yer alır [5]:
- “Bu satış internet üzerinden yapılmıştır.” ibaresi ve satışın yapıldığı web adresi,
- ödeme şekli ve ödeme tarihi,
- malı taşıyanın adı ya da unvanı ile vergi ya da T.C. kimlik numarası, gönderim tarihi,
- iade bölümü (iade edenin adı, adresi, imzası; iade edilen malın cinsi, miktarı, birim fiyatı ve tutarı).
Ayrıntılar için e-ticaret faturasında olması gerekenler yazısına bakabilirsiniz.
İlk yıl tüm özellikler ücretsiz. Sonrasında yıllık yalnızca 4.990 ₺. Üyeliğinizi iki dakikada kendiniz açın.
Ücretsiz üye olunVonahesap’ta bu bilgiler nasıl doldurulur?
Vonahesap’ta fatura kesme ekranında müşteriyi seçtiğinizde carinin künyesi görünür: vergi numarası, vergi dairesi ve adres. Bu bilgilerden biri eksikse ekran sizi uyarır; eksik künyeyle fatura göndermeden önce düzeltirsiniz. Kendi firma bilgileriniz ise hesabınızı açarken bir kez girilir ve her faturaya kendiliğinden yazılır.
- Müşteriyi seçin. Alıcının künyesi ekranda görünür, eksik alan varsa uyarı çıkar. Alıcı e-Fatura mükellefiyse belge e-Fatura, değilse e-Arşiv olur.
- Satırları girin. Ürün ya da hizmet, miktar, birim fiyat ve KDV oranı; KDV tutarı ve genel toplam hesaplanır.
- Gerekiyorsa ek bilgileri yazın. İrsaliye no ve irsaliye tarihi, sipariş no, vade ve fatura notu alanları fatura ekranındadır.
- Kontrol edip gönderin. İsterseniz önce Önizleme ile faturanın PDF hâline bakın. Gönderdiğinizde fatura numarası seri ön ekinizle sırayla verilir, belge GİB izinli özel entegratör altyapısıyla iletilir.
Fatura serilerinizi ayarlardaki Belge Serileri ekranından yönetirsiniz; e-Fatura ve e-Arşiv için farklı seriler kullanılır. Vergi numarasının biçimini önceden denetlemek isterseniz VKN / TCKN doğrulama aracını kullanabilirsiniz. Daha fazlası: e-Fatura.
Faturada sık yapılan hatalar
- Yanlış ya da eksik vergi numarası. Alıcının VKN’si (şirketlerde 10 hane) ya da TCKN’si (şahıslarda 11 hane) hatalıysa fatura yanlış kişiye düzenlenmiş olur.
- Vergi dairesi ve adresin boş bırakılması. VUK 230 alıcının vergi dairesini ve adresini de ister.
- Belirsiz mal tanımı. “Muhtelif malzeme” gibi ifadeler yerine malın cinsini ve miktarını açıkça yazın.
- İrsaliye numarasının unutulması. İrsaliyeyle sevk edilen malın faturasında irsaliye numarası ve tarihi yer almalıdır.
- Numara sırasının elle bozulması. Elektronik belgede numara seri kodu ve sıra numarasından oluşur; sıra atlatmak ya da yinelemek sorun yaratır.
Resmî kaynaklar
- [1]Mevzuat Bilgi Sistemi — 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, madde 230 ve 231
- [2]Mevzuat Bilgi Sistemi — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, IV.1.3 ve IV.2.3 bölümleri
- [3]Gelir İdaresi Başkanlığı — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (dipnotlu güncel şekli), V.4 bölümü
- [4]Mevzuat Bilgi Sistemi — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, V.5.1 ve V.5.2 bölümleri
- [5]Mevzuat Bilgi Sistemi — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, IV.2.4.2 ve IV.2.4.5 bölümleri
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.