KDV tevkifatı nedir?
KDV tevkifatı, satıcının hesapladığı KDV’nin bir kısmının ya da tamamının alıcı tarafından “sorumlu sıfatıyla” beyan edilip ödenmesidir. Kısmi tevkifatta alıcı, tevkif ettiği KDV’yi 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan eder; satıcı ise kalan kısmı kendi beyannamesinde gösterir [1]. Satıcıya faturada hesaplanan KDV’nin tamamı değil, tevkif edilmeyen kısmı ödenir.
Tevkifat oranları ve %20 KDV ile örnekler
Oran, işlemin türüne göre belirlenir [2]. Aşağıdaki tabloda her işlem için matrahı 50.000 ₺ olan ve %20 KDV’ye tabi bir örnek hesapladık. Hesaplanan KDV 10.000 ₺’dir; KDV dahil bedel 60.000 ₺ olduğu için 12.000 ₺ sınırı aşılmıştır.
| İşlem | Oran | Tevkif edilen KDV | Satıcıya ödenen |
|---|---|---|---|
| Yapım işleri, mühendislik-mimarlık | 4/10 | 4.000 ₺ | 56.000 ₺ |
| Etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim | 9/10 | 9.000 ₺ | 51.000 ₺ |
| Makine, teçhizat, demirbaş, taşıt tadil-bakım-onarım | 7/10 | 7.000 ₺ | 53.000 ₺ |
| Yemek servis ve organizasyon | 5/10 | 5.000 ₺ | 55.000 ₺ |
| İşgücü temini, yapı denetim | 9/10 | 9.000 ₺ | 51.000 ₺ |
| Temizlik, çevre ve bahçe bakım | 9/10 | 9.000 ₺ | 51.000 ₺ |
| Fason tekstil, baskı-basım, hurda ve atık | 7/10 | 7.000 ₺ | 53.000 ₺ |
| Servis taşımacılığı, ağaç ve orman ürünleri, demir-çelik ürünleri | 5/10 | 5.000 ₺ | 55.000 ₺ |
| Ticari reklam | 3/10 | 3.000 ₺ | 57.000 ₺ |
| Yük taşımacılığı | 2/10 | 2.000 ₺ | 58.000 ₺ |
“Satıcıya ödenen” sütunu, alıcının satıcıya ödeyeceği tutardır: matrah ile tevkif edilmeyen KDV’nin toplamı. Tevkif edilen kısmı alıcı vergi dairesine öder. Belirlenmiş kamu alıcılarına yapılan diğer hizmetlerde 5/10, kamu alıcılarına diğer teslimlerde 2/10 oranı uygulanır [2]. Kendi tutarlarınızla hesaplamak için tevkifat hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
12.000 ₺ sınırı nasıl uygulanır?
Kısmi tevkifat kapsamındaki bir işlemin KDV dahil bedeli 2026’da 12.000 ₺’yi aşmıyorsa tevkifat yapılmaz. Bedel bu tutarı aşarsa tevkifat bedelin tamamı üzerinden uygulanır ve tevkifattan kaçınmak için bedel kısımlara bölünemez [1]. Tutar, 2026 fatura düzenleme sınırıdır [3].
Tevkifatı kim yapar? Belirlenmiş alıcılar
Tevkifat yapma yükümlülüğü alıcının kim olduğuna ve işlemin türüne göre değişir [4]:
- Yalnız belirlenmiş alıcılar tevkifat yapar: yapım işleri ile etüt, plan-proje, danışmanlık ve denetim hizmetleri. Belirlenmiş alıcılar Tebliğ’de sayılır; kamu idareleri, bankalar ve borsada işlem gören şirketler bunlara örnektir. Bu hizmetleri sıradan bir KDV mükellefi firmaya sunduğunuzda tevkifat uygulanmaz.
- KDV mükellefi alıcılar ve belirlenmiş alıcılar tevkifat yapar: makine-teçhizat-taşıt bakım onarımı, yemek servisi, işgücü temini, temizlik ve bahçe bakımı, yük taşımacılığı, ticari reklam, fason tekstil, baskı-basım ile demir-çelik ve hurda teslimleri gibi işlemlerin çoğu.
Alıcınız nihai tüketiciyse ya da KDV mükellefi değilse tevkifat gündeme gelmez. Emin olmadığınız bir işlemde karar alıcının durumuna bağlıdır; KDV Genel Uygulama Tebliği’nin I/C-2.1.3.2 bölümünde sayılır, mali müşavirinize danışın.
İlk yıl tüm özellikler ücretsiz. Sonrasında yıllık yalnızca 4.990 ₺. Üyeliğinizi iki dakikada kendiniz açın.
Ücretsiz üye olunTevkifatlı faturada neler gösterilir?
Faturada şu tutarlar ayrı ayrı yer alır [1]:
- işlem bedeli (matrah),
- hesaplanan KDV,
- tevkifat oranı,
- tevkif edilen KDV,
- satıcının alıcıdan tahsil edeceği tutar.
e-Fatura’da bu alanlar belgenin teknik biçiminde tanımlıdır; doğru tevkifat kodunu seçtiğinizde oran ve tutarlar faturaya yazılır.
Faturayı kesmeden önce sorulacak dört soru
- İşlem tevkifat kapsamında mı? İşin türünü oranlar listesiyle karşılaştırın [2].
- Alıcı tevkifat yapmakla yükümlü mü? Bazı işlemlerde yalnız belirlenmiş alıcılar, bazılarında KDV mükellefi alıcılar da tevkifat yapar.
- KDV dahil bedel 12.000 ₺’yi aşıyor mu? Aşmıyorsa tevkifat yapılmaz.
- Doğru kod hangisi? Oran koddan gelir; kod işlemin türünü gösterir.
Dört sorunun cevabı “evet” ise fatura tevkifatlı kesilir. Yük taşımacılığı örneğiyle: matrah 50.000 ₺, KDV 10.000 ₺. Alıcı 2/10 oranla 2.000 ₺’yi kendisi beyan eder; satıcı alıcıdan 58.000 ₺ tahsil eder ve 8.000 ₺’lik KDV’yi kendi beyannamesinde gösterir [1].
Vonahesap’ta tevkifatlı fatura nasıl kesilir?
Vonahesap’ta fatura kesme ekranında Belge türü olarak Tevkifat’ı seçersiniz. Her satırda bir Tevkifat kodu alanı açılır; listede kodun yanında işlem adı ve oranı yazar. Kodu seçtiğinizde tevkif edilen KDV ve ödenecek tutar hesaplanır.
- Fatura kesme ekranında müşteriyi seçin ve Belge türü olarak Tevkifat’ı seçin.
- Satırı girin; ilgili satırda tevkifat kodunu seçin (ör. 612 · Temizlik hizmeti · 9/10).
- Toplamları kontrol edin: matrah, hesaplanan KDV, tevkif edilen KDV ve ödenecek tutar ayrı görünür.
- Gönder’e basın; fatura GİB izinli özel entegratör altyapısıyla iletilir.
Ekrandaki örnekte matrah 20.000 ₺, hesaplanan KDV 4.000 ₺’dir. 9/10 oranla 3.600 ₺ tevkif edilir; müşteriden tahsil edilecek tutar 20.400 ₺ olur. KDV dahil bedel 24.000 ₺ olduğu için 12.000 ₺ sınırı aşılmıştır. Tevkifatlı ve tevkifatsız satırlar aynı faturada yer alabilir; KDV hesaplanmayan satıra tevkifat uygulanmaz.
Vonahesap, tevkifatın bu işlemde uygulanıp uygulanmayacağına sizin yerinize karar vermez: 12.000 ₺ sınırını ve alıcının belirlenmiş alıcı olup olmadığını siz değerlendirirsiniz. Tevkif edilen KDV, KDV raporunda ayrı gösterilir. Ayrıntılar: tevkifatlı fatura.
Sık yapılan hatalar
- Sınırın altındaki işlemde tevkifat uygulamak. KDV dahil bedel 12.000 ₺’yi aşmıyorsa tevkifat yapılmaz.
- Yapım ya da danışmanlık işinde her alıcıya tevkifat uygulamak. Bu işlemlerde tevkifatı yalnız belirlenmiş alıcılar yapar.
- Yanlış kodu seçmek. Oran koddan gelir; yük taşımacılığı (2/10) ile servis taşımacılığı (5/10) gibi benzer işlemleri karıştırmayın.
- Tevkif edilen KDV’yi alacak olarak izlemek. Bu kısmı alıcı beyan eder; size ödenmez.
- Tevkifatlı faturayı iade ederken tevkifatı unutmak. İade faturasında da ilgili satıra tevkifat kodu girilir.
Resmî kaynaklar
- [1]Mevzuat Bilgi Sistemi — Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği, I/C-2.1.3 bölümü
- [2]Gelir İdaresi Başkanlığı — KDV’de kısmi tevkifat uygulamasında tevkifat oranları
- [3]Resmî Gazete — VUK Genel Tebliği (Sıra No: 588), 2026 yılında uygulanacak had ve tutarlar
- [4]Mevzuat Bilgi Sistemi — Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği, I/C-2.1.3.2 bölümü
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.