Kâr marjı ile kâr oranı aynı şey değildir
İkisi de kârı yüzde olarak ifade eder, ama farklı tabana oranlar. Kâr marjı kârın satış fiyatına, kâr oranı (markup, maliyet üzerine kâr) ise kârın maliyete oranıdır. Aynı ürün için kâr oranı her zaman kâr marjından büyüktür.
- Kâr marjı = (Satış fiyatı − Maliyet) / Satış fiyatı × 100
- Kâr oranı = (Satış fiyatı − Maliyet) / Maliyet × 100
Satış fiyatı nasıl hesaplanır?
Hedefinize göre iki formül vardır:
- Hedef kâr marjından: Satış fiyatı = Maliyet / (1 − Marj / 100)
- Hedef kâr oranından: Satış fiyatı = Maliyet × (1 + Oran / 100)
Örnek 1: %25 marj mı, %25 kâr oranı mı?
Maliyeti 750 ₺ olan bir ürün için %25 kâr marjı hedeflerseniz satış fiyatı 750 / 0,75 = 1.000,00 ₺ olur; kâr 250 ₺, satış fiyatının %25’idir. %25 kâr oranı hedeflerseniz satış fiyatı 750 × 1,25 = 937,50 ₺ olur; kâr 187,50 ₺’dir ve bu, satış fiyatının yalnız %20’sidir. Aradaki 62,50 ₺’lik fark, iki kavramın karıştırılmasının bedelidir.
Örnek 2: KDV dahil fiyatlardan marj
Bir ürünü KDV dahil 900 ₺’ye alıp KDV dahil 1.440 ₺’ye satıyorsunuz (KDV %20). KDV hariç maliyet 750 ₺, KDV hariç satış fiyatı 1.200 ₺’dir. Kâr 450 ₺, kâr marjı %37,5, kâr oranı %60’tır. KDV dahil tutarları doğrudan çıkarırsanız kârı 540 ₺ bulursunuz; aradaki 90 ₺ sizin değil, devlete ödenecek KDV farkıdır.
Kâr oranı ve kâr marjı karşılık tablosu
| Kâr oranı (maliyet üzerine) | Kâr marjı (satış fiyatı üzerinden) |
|---|---|
| %10 | %9,09 |
| %25 | %20 |
| %50 | %33,33 |
| %100 | %50 |
| %200 | %66,67 |
Dönüşüm formülleri: Marj = Oran / (1 + Oran) ve Oran = Marj / (1 − Marj) (oranlar ondalık olarak, ör. %25 = 0,25).
Sık yapılan hatalar
- Maliyete marj yüzdesini eklemek. “%30 marjla satayım” deyip maliyeti 1,30 ile çarparsanız gerçekte %23 marj elde edersiniz.
- KDV’yi kâr sanmak. Marjı her zaman KDV hariç tutarlar üzerinden hesaplayın. Alış ve satıştaki KDV oranları farklıysa KDV dahil tutarlarla yapılan hesap oranı da bozar; bu araç her iki tutara da seçtiğiniz aynı oranı uygular.
- Maliyete yalnız alış fiyatını yazmak. Kargo, paketleme, pazaryeri komisyonu ve ödeme komisyonu da birim maliyete eklenmelidir.
- %100 marj hedeflemek. Marj satış fiyatına oranlandığı için %100’e ulaşamaz; bu ancak maliyet sıfırken mümkündür.
