İçeriğe geç
Şimdi üye olana ilk yıl tüm özellikler ücretsiz. Ayrıntılar
Mevzuat

İstisna faturası nedir, nasıl kesilir?

KDV’den istisna bir işlemde fatura KDV’siz düzenlenir ama istisnanın dayanağı faturada gösterilir. KDV Kanunu’ndaki istisnaları, istisna kodunu, ihracat ve ihraç kayıtlı faturayı sade bir dille anlatıyoruz.

Vonahesap ekibi · Güncelleme:
Kısa cevap
İstisna faturası, KDV Kanunu’nun 11–17. maddelerinde sayılan ve KDV’den istisna tutulan bir teslim ya da hizmet için düzenlenen faturadır. Faturada KDV hesaplanmaz, bunun yerine istisnanın dayanağı olan maddeye atıf yapılır. e-Fatura ve e-Arşiv’de belge İSTİSNA tipinde düzenlenir ve her satırda GİB’in istisna kodu seçilir. İstisnalı işlemde tevkifat uygulanmaz.

KDV istisnası ne demek?

Normalde bir mal ya da hizmet satışında KDV hesaplanır ve faturaya eklenir. Bazı işlemlerde ise kanun, verginin hiç hesaplanmamasını öngörür; buna KDV istisnası denir. İstisnalar 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 11 ile 17. maddeleri arasında düzenlenmiştir [1]. Uygulamanın ayrıntıları ve belge düzeni KDV Genel Uygulama Tebliği’nde yer alır [2].

İstisna, vergi oranının düşük olmasından farklıdır. %1 ya da %10 oranlı bir satışta KDV yine hesaplanır; istisnalı işlemde ise KDV hesaplanmaz. Güncel oranlar için KDV oranları 2026 yazımıza bakabilirsiniz.

Hangi işlemler istisnadır?

KDV Kanunu maddesiKapsam (özet)
Madde 11İhracat teslimleri ve bunlara ilişkin hizmetler; ihraç kaydıyla teslimler (11/1-c)
Madde 13Kanunda sayılan bazı teslim ve hizmetler (ör. 13/o)
Madde 14Uluslararası taşımacılık
Madde 15Diplomatik istisnalar
Madde 16İthalat istisnaları
Madde 17Sosyal ve askerî amaçlı istisnalar ile diğer istisnalar

Bu tablo yalnız yön göstermek içindir; her maddenin altında koşulları ayrı ayrı belirlenmiş çok sayıda bent vardır [1]. Bir işlemin istisna kapsamına girip girmediğine ve istisnanın tam mı kısmi mi olduğuna karar vermeden önce mali müşavirinize danışın.

İstisna faturasında neler yazılır?

İstisna faturası, VUK 230’daki bütün unsurları taşıyan normal bir faturadır. Farkı vergi kısmındadır:

  1. KDV hesaplanmaz. İstisnalı satırda KDV oranı sıfırdır.
  2. İstisna maddesine atıf yapılır. Faturada hangi madde gereğince KDV hesaplanmadığı belirtilir; örneğin “KDV Kanununun (13/o) maddesi gereğince” [2].
  3. e-Belgede istisna kodu seçilir. e-Fatura ve e-Arşiv’de belge İSTİSNA tipinde düzenlenir ve satırlarda GİB’in istisna kodları kullanılır [2].
Vonahesap ekranı: Fatura kesme ekranı: alıcı ve satırlar

Örnek: istisna faturasının toplamı

Kanunda sayılan istisna kapsamındaki bir hizmet için 25.000 ₺ bedel faturalandığını düşünelim. Normal bir satışta %20 KDV ile toplam 30.000 ₺ olurdu. İstisna faturasında ise KDV hesaplanmaz; matrah 25.000 ₺, KDV 0 ₺, fatura toplamı 25.000 ₺’dir. Faturada istisnanın dayanağı olan madde ve e-belgede istisna kodu yer alır.

İstisna faturası e-Fatura mı, e-Arşiv mi olur?

İstisna, faturanın türünü değil vergi hesabını etkiler. Hangi belgenin düzenleneceğine yine alıcıya bakılarak karar verilir: alıcı e-Fatura kullanıcısıysa e-Fatura, değilse e-Arşiv [4]. Ayrıntı için e-Fatura ile e-Arşiv farkı yazımıza bakabilirsiniz.

İstisnalı işlemde tevkifat olur mu?

Hayır. Tevkifat, hesaplanan KDV’nin bir kısmının alıcı tarafından beyan edilmesidir; istisnalı işlemde hesaplanan bir KDV olmadığı için tevkifat da uygulanmaz [2]. Tevkifatın nasıl işlediğini tevkifatlı fatura nasıl kesilir yazısında anlattık.

Şimdi üye olana · yalnız kontör ödersiniz
Vonahesap’ı ilk yıl ücretsiz kullanın

İlk yıl tüm özellikler ücretsiz. Sonrasında yıllık yalnızca 4.990 ₺. Üyeliğinizi iki dakikada kendiniz açın.

Ücretsiz üye olun
Kurulumda yardım ister misiniz? Bilgilerinizi bırakın, sizi arayalım.

Gönder’e bastığınızda bilgileriniz başvurunuz hakkında sizi aramamız ve hesabınızı açmamız için işlenir. Ön görüşme, kayıt altına alınan otomatik (yapay zekâ destekli) bir arama ile yapılabilir. Ayrıntılar: aydınlatma metni.

Yazmayı mı tercih edersiniz? WhatsApp 0507 507 94 96

İhracat faturası ve ihraç kayıtlı fatura farkı

İhracat faturası, malın yurt dışındaki alıcıya satıldığı ihracat teslimi için düzenlenir ve KDV Kanunu’nun 11. maddesindeki istisnaya dayanır [1]. e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükellefler 1 Temmuz 2017’den bu yana ihracat faturasını da e-Fatura olarak düzenler [3].

İhraç kayıtlı fatura ise yurt içindeki bir ihracatçıya, malı ihraç etmesi koşuluyla yapılan teslimde düzenlenir (KDV Kanunu 11/1-c). Burada KDV faturada hesaplanıp gösterilir ama alıcıdan tahsil edilmez [1]. Yani ihraç kayıtlı fatura, tam anlamıyla KDV’siz bir istisna faturası değildir; ayrı bir fatura türüdür.

Dikkat: İhracat ve ihraç kaydıyla teslimlerde süreler, gümrük işlemleri ve belge koşulları ayrıntılıdır. Bu işlemleri ilk kez yapıyorsanız mali müşavirinizle birlikte planlayın.

Vonahesap’ta istisna faturası nasıl kesilir?

Vonahesap’ta fatura kesme ekranındaki Belge türü listesinde Satış, İade ve Tevkifat’ın yanında İstisna, Özel matrah ve İhraç kayıtlı türleri de bulunur.

  1. Fatura kesme ekranında müşteriyi seçin ve Belge türü olarak İstisna’yı seçin.
  2. Satırları girin; istisna faturasında KDV oranı sıfır olmalıdır.
  3. Her satırda İstisna kodu alanından ilgili kodu seçin. Kodlar gruplar hâlinde listelenir (ör. tam istisna, kısmi istisna).
  4. Gönder’e basın. Alıcıya göre e-Fatura ya da e-Arşiv olarak, GİB izinli özel entegratör altyapısıyla iletilir.

İstisna kodu listesi gruplar hâlinde gelir: tam istisna, kısmi istisna, ÖTV istisnası ve konaklama vergisi istisnası gibi. Ayrıca istisna olmadığı hâlde KDV’si sıfır olan satırlar için ayrı bir grup bulunur. Fatura türünün asıl kod ailesi listenin başında gösterilir; böylece ihraç kayıtlı faturada ihraç kayıtlı kodlarını, özel matrah faturasında özel matrah kodlarını önce görürsünüz.

Vonahesap ekranı: Gönderilen fatura

Kural dışı bir belge gönderilmez: istisna faturasında bir satırda kod seçilmemişse ya da KDV oranı sıfır değilse ekran uyarır. İhraç kayıtlı türünde satırlarda ihraç kayıtlı kodu seçilir; KDV faturada gösterilir ama alıcıdan tahsil edilmez. Ayrıntılar: e-Fatura.

İstisna faturası kesmeden önce kontrol listesi

  1. İşlemin KDV Kanunu’nun hangi maddesindeki istisnaya dayandığını belirleyin.
  2. İstisnanın koşullarının (alıcı, belge, süre) sağlandığını mali müşavirinizle doğrulayın.
  3. Belge türünü doğru seçin: istisna mı, ihraç kayıtlı mı, normal satış mı?
  4. Her satırda doğru istisna kodunu seçin ve KDV oranının sıfır olduğunu kontrol edin.
  5. Fatura notunda ya da açıklamada istisna maddesine atıf yapıldığından emin olun.

Sık yapılan hatalar

  • KDV oranını sıfırlayıp istisna kodu seçmemek. KDV’siz satır tek başına istisna faturası değildir; dayanak gösterilmelidir.
  • İhraç kayıtlı teslimi istisna faturası olarak kesmek. İhraç kayıtlı faturada KDV hesaplanıp gösterilir; tür farklıdır.
  • İstisnalı satıra tevkifat uygulamak. Hesaplanan KDV olmadığı için tevkifat da olmaz.
  • Yanlış madde ya da kod seçmek. Kod, istisnanın kanuni dayanağını gösterir; emin değilseniz mali müşavirinize sorun.

Resmî kaynaklar

  1. [1]Mevzuat Bilgi Sistemi — 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, madde 11–17
  2. [2]Mevzuat Bilgi Sistemi — Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği
  3. [3]Mevzuat Bilgi Sistemi — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, IV.1.7.1 bölümü
  4. [4]Mevzuat Bilgi Sistemi — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, IV.2.1 bölümü

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.

Sık sorulan sorular

İstisna faturası nedir?

KDV Kanunu’nun 11–17. maddelerinde sayılan, KDV’den istisna bir teslim ya da hizmet için düzenlenen faturadır. KDV hesaplanmaz, istisnanın dayanağı olan maddeye atıf yapılır.

İstisna faturasında KDV oranı kaç yazılır?

İstisnalı satırda KDV hesaplanmaz, oran sıfırdır. Bunun yerine istisna maddesine atıf yapılır ve e-belgede istisna kodu seçilir.

İstisna kodu nedir?

e-Fatura ve e-Arşiv’de istisnanın kanuni dayanağını gösteren, GİB kod listesindeki üç haneli koddur. İSTİSNA tipindeki faturada her satırda seçilir.

İstisnalı işlemde tevkifat yapılır mı?

Hayır. Tevkifat hesaplanan KDV üzerinden yapılır; istisnalı işlemde KDV hesaplanmadığı için tevkifat da uygulanmaz.

İhraç kayıtlı fatura istisna faturası mıdır?

Ayrı bir türdür. İhraç kaydıyla teslimde (KDV Kanunu 11/1-c) KDV faturada hesaplanıp gösterilir ama alıcıdan tahsil edilmez. Vonahesap’ta bunun için İhraç kayıtlı belge türü vardır.

Ücretsiz üye olun WhatsApp